Bài này là một danh sách việc cụ thể. Làm một lần mất khoảng ba mươi phút, rồi lặp lại vài tháng một lần.
Bước 1: liệt kê
Mở danh sách ứng dụng trên điện thoại và ghi ra tất cả những gì liên quan tới sức khoẻ:
- Ứng dụng thể dục, đếm bước.
- Ứng dụng theo dõi giấc ngủ.
- Ứng dụng ghi chép bệnh, nhắc thuốc.
- Ứng dụng theo dõi chu kỳ.
- Ứng dụng đi kèm thiết bị đeo hoặc máy đo.
- Ứng dụng của bệnh viện, phòng khám.
- Ứng dụng bảo hiểm.
- Ứng dụng ăn uống, đếm calo.
Danh sách này thường dài hơn dự đoán.
Bước 2: gỡ những cái không dùng
Đây là bước hiệu quả nhất và làm nhanh nhất.
Với mỗi ứng dụng không mở trong ba tháng qua:
- Mở ứng dụng, xuất dữ liệu nếu có giá trị theo dõi lâu dài.
- Tìm mục xoá tài khoản — thường trong phần cài đặt hoặc hồ sơ.
- Xoá tài khoản.
- Rồi mới gỡ ứng dụng.
Thứ tự quan trọng. Gỡ ứng dụng không xoá dữ liệu trên máy chủ — nó chỉ làm bạn mất đường vào để xoá.
Nếu không tìm thấy chức năng xoá tài khoản, tìm địa chỉ liên hệ của nhà phát triển và gửi yêu cầu.
Bước 3: rà quyền của những cái còn lại
Vào phần cài đặt của điện thoại, mục quyền ứng dụng. Xem theo từng loại quyền:
Vị trí
Ứng dụng nào đang có quyền vị trí, ở mức nào?
- Chuyển "luôn luôn" thành "chỉ khi đang dùng" cho những cái không cần chạy nền.
- Tắt hẳn với ứng dụng không liên quan tới vị trí.
Danh bạ
Tắt với mọi ứng dụng sức khoẻ. Gần như không có lý do chính đáng.
Ảnh
Chuyển từ "toàn bộ thư viện" sang "ảnh được chọn" nếu hệ điều hành hỗ trợ.
Micro và camera
Chỉ giữ với ứng dụng thật sự có tính năng dùng tới.
Sức khoẻ và thể chất
Kho dữ liệu sức khoẻ của hệ điều hành cấp quyền theo từng loại dữ liệu. Rà lại từng mục — nhiều người đã cấp toàn bộ cho tiện.
Bước 4: kiểm tra cài đặt chia sẻ
Trong từng ứng dụng còn giữ, tìm phần cài đặt riêng tư và kiểm tra:
- Có bật chia sẻ dữ liệu cho nghiên cứu không — có chủ ý không?
- Có bật chia sẻ với bên thứ ba không?
- Có bật tính năng xã hội — bảng xếp hạng, hồ sơ công khai?
- Có gửi dữ liệu sử dụng và phân tích không?
- Hồ sơ của bạn ở chế độ công khai hay riêng tư?
Nhiều tính năng trong số này được bật mặc định khi cài.
Bước 5: kiểm tra đăng nhập
- Ứng dụng nào đang đăng nhập bằng tài khoản mạng xã hội? Cân nhắc chuyển sang tài khoản riêng.
- Mật khẩu có bị dùng lại giữa các dịch vụ không?
- Đã bật xác thực hai bước cho các tài khoản quan trọng chưa?
Bước 6: thiết bị đeo
Trong ứng dụng đi kèm thiết bị:
- Có chia sẻ dữ liệu với ứng dụng bên thứ ba nào không? Rà danh sách kết nối.
- Hồ sơ có công khai không?
- Có tham gia thử thách nhóm nào không, và ai xem được dữ liệu của bạn?
Mục đầu quan trọng: nhiều người kết nối thiết bị với các dịch vụ khác rồi quên hẳn. Mỗi kết nối là một đường dữ liệu đi ra.
Bước 7: sao lưu những gì đáng giữ
Với dữ liệu có giá trị theo dõi lâu dài — huyết áp, đường huyết, cân nặng theo năm:
- Xuất ra tệp nếu ứng dụng hỗ trợ.
- Lưu vào nơi mình kiểm soát được.
- Làm việc này trước mỗi lần đổi ứng dụng hoặc đổi điện thoại.
Dữ liệu nhiều năm là tài sản thật khi đi khám — và nó dễ mất khi đổi thiết bị.
Khi nào rà lại
- Vài tháng một lần cho một lượt rà nhanh.
- Sau khi đổi điện thoại.
- Sau khi cài nhiều ứng dụng mới.
- Khi một ứng dụng đột nhiên xin quyền mới sau cập nhật.
Ba thói quen giữ lâu dài
- Từ chối quyền trước, cấp sau khi thấy thật sự cần.
- Xoá tài khoản trước khi gỡ ứng dụng.
- Nhập tối thiểu — chỉ những gì mình dùng tới.
Ba thói quen này ngăn được phần lớn vấn đề ngay từ đầu, và chúng không tốn thêm thời gian nào so với cách làm cũ.
Câu hỏi thường gặp
Nên rà soát bao lâu một lần?
Vài tháng một lần là đủ cho hầu hết người dùng. Ngoài ra nên rà thêm sau khi đổi điện thoại, sau khi cài nhiều ứng dụng mới, hoặc khi thấy một ứng dụng đột nhiên xin quyền mới.
Gỡ ứng dụng có xoá dữ liệu đã gửi lên máy chủ không?
Không. Gỡ ứng dụng chỉ xoá phần trên máy; dữ liệu đã đồng bộ lên máy chủ vẫn còn. Cần vào ứng dụng xoá tài khoản trước, rồi mới gỡ.
Nên bắt đầu từ đâu nếu có nhiều ứng dụng?
Bắt đầu bằng việc liệt kê tất cả ứng dụng liên quan tới sức khoẻ đang có, rồi gỡ ngay những cái không còn dùng. Bước này thường giải quyết được phần lớn vấn đề vì các ứng dụng bỏ quên là nguồn rủi ro âm thầm nhất.
Có cần sao lưu dữ liệu trước khi xoá không?
Nên, nếu dữ liệu đó có giá trị theo dõi lâu dài như huyết áp hay đường huyết. Nhiều ứng dụng cho xuất ra tệp — xuất và lưu vào nơi mình kiểm soát được trước khi xoá tài khoản.